Elbeyli Hanlı Köyü                       

            Sivas Ili Merkez ilçesinin Kayadibi Bucagina baglidir. Sivasin güney batisinda ve il merkezine 58 km uzaklikta olup, denizden yüksekligi ortalama 1250m civarindadir. Köy genel olarak “kayanin basi“ adi verilentepenin bati etegindeki düzlüge kurulmustur. Bir miktar evleri ise Ziraat adi verilen tepenin bati eteginde yer alir. Köy zemini yumusak topraktan olusur. Eskiden köyün içinden Sivas-Kayseri karayolu geçmekteydi. Trafik kazalarini önlemek amaciyla bu yol daha sonra çevre yolu seklinde köyün güneyine kaydirilmistir.

 Köye Hanli Adi Verilmesinin Sebebi

 Mahalli rivayetlere göre, köyün ilk kurulus yeri olan “Han önü” mevkiindeki büyük bir han varmis. Bu yüzden“hani olan köy anlaminda“ buraya Hanli adi verilmis. Hanli köyünün bulundugu simdiki yerde de hiç bir zaman han eksik olmamistir. Halen köyün içinde eski bir han ayakta kalmayi basarmistir.

Tarihçesi

 Hanli köyü ilk olarak”Han Önü” adi verilen mevkiye kurulmustur. Burasi Kizilova köyü ile Hanli arasinda, hanliya tahminen 1,5 – 2 km uzaklikta bir yerdedir. Köyü kuranlar burada bir süre yasadiktan sonra ilk yerlerini terk ederek köyün simdiki yerine gelip yerlesmisler. Burasi sazlikmis. Zamanla suyu çekildikce köy de genislemis.Sultan IV Murat Bagdati fethe giderken her 10 km`de bir han yaptirmis. Bunlardan birisi de Hanli köyünün haniymis.

     1844 tarihli temettüat defterine göre, 78 haneli Hanli köyü ilbeyli yöresinin en kalabalik köyüdür. Köyde han olmasi ve önemli bir yol üzerinde bulunmasi nedeniyle Hanli köyünden bir çok yerli yabanci seyyahlar geçmistir. 1851 yilinda Hanli`ya ugrayan A:D Mordtmann sunlari yaziyor; “Saat 06 sularinda Sivasà 8 saat uzakliktaki Hanli`daydik. ... Hanli ismini Seyyah Niebuhr da yüz yil önce duymustu. Büyük bir ihtimalle geldigimiz yerin tam adi Latifin Hani ( Kiepertìn haritasinda bulunan Kialteh adini kimse duymamis). Latifin hani 70-80 haneden ibaret, 5000 kurus vergi ödemekle yükümlü bir Müslüman köyü. Köylüler geçimlerini tahil ve hayvan yetistirmekle temin ediyor. Tüm yöre çiplak oldugundan yakacak olarak tezekten baska bir sey beklenemezdi. Ancak köyün kahyasinin kucaginda, bizi ve diger misafirleri ( bir molla, bir dervis ve dört yolcu) isitmak için kesilmis odun görünce çok sasirmistik. Molla dervis ve kahya çok konuskandir. Gecenin yarisina kadar sohbet ettik”. 1890 yilinda Sivasà gelen Vital Cuinet Hanli`yi Sivas Merkez kazasina bagli bir nahiye olarak göstermistir

Nüfus Hareketleri

 1844 tarihli bir deftere göre köy 78 hane ve tahmini 390 nüfustur. 1915 yilinda tutuldugu tahmin edilen bir defterde ise Hanli Köyünün nüfusu: 238 Erkek, 298 Kadin olmak üzere toplam 536 kisidir. 1970 yilinda 180 hane ve 997 kisidir. 1990 nüfus sayiminda 1052 nüfusa sahip olan Hanli Köyü 1997 sayiminda 846 nüfusa düsmüstür.

Ekonomik ve Sosyal Yapi

 Köyün temel geçim kaynagi tarim ve hayvanciliktir. Ayrica son zamanlarda köylüler Pancar ekimine Agirlik vermektedirler.1990 yili Emlak ve arazi Vergisi Beyannamelerinden cikarilan sonuca göre, köyün toplam 13516 dönüm arayisi bulunmaktadir. Bu arayinin 10137 dönümü kiraç, 1879 dönümü taban, 1500 dönümü ise sulaktir. Köye ilkokul 1327-1328 (M. 1911-1912) senelerinde yapilmistir. Ortaokul 1973 yilinda hizmete girmistir.Düzenli bir sekilde ilk ve ortaokul binalari ise 1986 yilinda tamamlanarak hizmete girmistir. Halkin okuma ve yazma orani , %95 civarindadir. Hanli köyünün Kireci çok meshurdur. Eskiden, Çevre köyler kireç için hanliya gelir , buradan kireç yükleyerek köylerine götürürlerdi. Yine köyün coragi, tandir topragi, kil ve höllügü begenilenerek kullanilir. Köy halkinin tamamiSünni ve Hanefi Mezhebindendir. Köyde elektirik, telefon, içme suyu, cami, ilekögretim okulu ve saglik ocagi vardir. Köyün kuzeybatisindan Sivas-Kayseri demir yolu geçer ve tahminen 2 km batisinda Hanli Istasyonu yer alir.

Meshurlari

 Com’un Abdullah denilen kisi II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesinde saraydaymis. Bu olaya sahit oldugu anlatilmaktadir. Bu köyden yetisen ve Hanli’li Hoca namiyla anilan Hasan Han’in Sivas Meydan Camiinde 40 yil hatimle teravih namazi kildirdigi rivayet edilmektedir. Osmankagilin Miese Kari adiyla bilinen kadinin efsunlu olduguna inanilirdi. Bu kadin yilanlari eliyle yakalar ve köyden uzaklastirirdi. Özellikle nazar degen öocuklari bu kadina okuttururlardi. Okudugu öocugu eliyle sivazlayarak gönderirdi. Birde Cennet kari adiyla bilinen kadin çok iyi bir halk hekimiydi. Çevre ve uzak köylerden, Sarkisla’dan, Sivas’tan, Hatta Kayseri’den ona hastalar gelir, ‚Dalagini kestirip’ giderdi. Dalak kestirmek o yillarda önemli bir tedavi sekliydi. Uzun bir süreden beri Sivas Ziraat Odasi baskani olarak görev yapan Ahmet Ataman Hanlilidir. Köyeden okuyup yetisen su isimleri siralayabilirim; Ögretmenler; Haci Mehmet Kizkapan, Haci Sakarya, Emin koçak, Yusuf Uzun (Suan Hanli köyü ilkogretim okul müdürüdür.)Adem Uzun, Hakki Yatakçi, Mahmut kiliç,Yilmaz Çaliskan, Gazi Aciöz, Semsettin Aciöz,Abdullah kinaç, Aliriza Ataman ve yeni atamasi yapilan Ersin Sakal. Ayrica Dr. Mesut aciöz, Dr. Aynur aciöz, Dr. Esen Aciöz.

Tarihi ve Dogal Güzellikler

 Aptigil’in rizanin mülkü olan yolcu hani Anadolu köy Hanlarinin önemli örneklerinden biridir. Bu yolcu hani Savranogullarindan (Emrullah ogullari) Osman efendi adinda bir zat tarafindan hayrat olarak yaptirilmistir. Gelen geçen yolculardan hiç bir ücret alinmadigi rivayet edilmektedir. Eski Sivas-Kayseri yolu üyerinde ve Kayanin Önü adi verilen mevkiide köprü tarihi bir köprüdgrç Köy sinirlari içerisinde, Ibrahim Özdemirin, Nazim Çimkenin, Hacikagalin Ömerin ve Süriyegil’in Misafir odalari tarihi degere sahip oyma tavanli eski yapilardir. Köy arazisi içinde Çukur Pinar adli kükürtlü su kasinti ve yaralara iyi gelir. Bu su dogal kaynaktir ve çukur bir yerden kaynadigi için bu adi almistir.

Ziyaret Yerleri, ocaklar

  Cüraglin ( Cüregilin ) Ev: Anlatildigina göre bu evde ‚Alkarisi’ yakalanarak tandirda yakilmak suretiyle cezasi verilmis. Bu yüzden bu ev kutsal sayilir. ‚Ucuf olsun’ ( Ugur getirsin ) diye bu evden, hamur, bez parçasi ve ip alinirmis. Dogum yapan kadini ‚Al basnasin’ diye, basina bu bez veya ip baglanir. Alinan hamurdan ise ekmek mayasi olarak yararlanilirmis. Bu mayanin ekmegi bereketlendirecegine inanilirmis

***www.hanlikoyu.com sitesinden alıntıdır***